भारत र अर्जेन्टिनाले २०१९ मा रणनीतिक साझेदारको स्तरमा आफ्नो सम्बन्धलाई उचालेका थिए।

भारत र अर्जेन्टिनाले रक्षा, आणविक ऊर्जा र अन्तरिक्षका रणनीतिक क्षेत्रमा मिलेर काम गर्ने आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका छन्।

शुक्रबार ब्यूनस आयर्समा विदेश मन्त्री एस जयशंकर र अर्जेन्टिनाका विदेश मामिला, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र उपासना मन्त्री स्यान्टियागो काफिरोको अध्यक्षतामा भएको संयुक्त आयोग बैठक (जेसीएम) मा अन्य द्विपक्षीय मुद्दाहरूको मेजबानको साथमा यस विषयमा छलफल भएको थियो।

बैठकपछि जारी संयुक्त प्रेस विज्ञप्ति अनुसार भारत र अर्जेन्टिनाले रक्षा, आणविक ऊर्जा र अन्तरिक्षका रणनीतिक क्षेत्रमा जारी सहकार्यको समीक्षा गर्दै पारस्परिक हितका लागि मिलेर काम गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका छन्।२०१९ मा हस्ताक्षर गरिएको रक्षा सहयोग मा एमओयू को रूपरेखा भित्र रक्षा क्षेत्रमा सहयोग बृद्धि गर्न सहमत भएको थियो। दुबै पक्षले आफ्नो साझेदारीको दायरा विस्तार गर्न पनि खोजे, विज्ञप्तिमा थपियो।

अर्जेन्टिनाको वायुसेनाका लागि मेड इन इन्डिया संयुक्त कार्य र रणनीतिक पहलहरू मार्फत प्रविधि सक्षम शिक्षा लडाकु विमानमा अर्जेन्टिनाको चासोलाई स्वीकार गर्दै, परराष्ट्र मन्त्री जयशंकरले द्विपक्षीय सम्बन्धको रणनीतिक भाग बढाउन प्रस्तावको महत्त्वलाई प्रकाश पारे। दुवै पक्षले सशस्त्र बलहरू बीचको भ्रमण आदानप्रदान, रक्षा तालिम र रक्षा सम्बन्धी उपकरणको संयुक्त उत्पादनका लागि सहकार्यलाई प्रवर्द्धन गर्न सहमत भए।

आणविक ऊर्जाको शान्तिपूर्ण प्रयोग

भारतको आणविक ऊर्जा विभाग र अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा आयोग बीच २०१० मा हस्ताक्षर भएको सम्झौता र साथै परमाणु ऊर्जाको शान्तिपूर्ण प्रयोगका लागि गहिरो सहयोगका लागि क्षेत्रहरू अन्वेषण गर्न सहमत भएको थियो। २०१९ मा परमाणु ऊर्जा विभागर स्वच्छ छिमेकी र वातावरण ऐनअन्तर्गत परमाणु ऊर्जा साझेदारीको लागि ग्लोबल सेन्टर।

संयुक्त समन्वय समितिको अर्को बैठक अर्जेन्टिनामा आयोजना गर्ने सम्भावित मितिहरू खोज्नको लागि सेप्टेम्बर २०२२ मा अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सीको महासभाको मार्जिनमा सम्बन्धित निकायहरू बीचको द्विपक्षीय बैठकमा आदानप्रदान जारी राख्न पनि सहमति भएको थियो। माथि उल्लेखित सरकारी सम्झौता द्वारा स्थापित।

उनीहरूले भारतको परमाणु ऊर्जा नियामक बोर्ड (एईआरबी) र अर्जेन्टिनाको परमाणु नियामक प्राधिकरण (एआरएन) लाई आणविक सुरक्षामा प्रस्तावित एमओयूको चाँडो निष्कर्ष निकाल्न आग्रह गरे।

अन्तरिक्षमा सहयोग बन्द गर्नुहोस्

संयुक्त प्रेस विज्ञप्ति अनुसार दुवै पक्षले सम्बन्धित राष्ट्रिय अन्तरिक्ष एजेन्सीहरू मार्फत अन्तरिक्षमा भएको घनिष्ठ सहयोगमा सन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। भारतको भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन र अर्जेन्टिनाको अन्तरिक्ष गतिविधिका लागि राष्ट्रिय आयोग , जसले उपग्रह डाटा साझेदारी, डाटा क्यालिब्रेसन / प्रमाणीकरण प्रयोगहरू, ग्राउन्ड स्टेशनहरूको स्थापना वा क्रस उपयोगको क्षेत्रमा सहयोगका लागि विशेष अवसरहरू छलफल गर्दैछन्, अन्तरिक्ष अन्वेषण र अन्तरिक्ष मलबे अध्ययन।

दुवै पक्ष अन्तरिक्ष क्षेत्रमा औद्योगिक/व्यावसायिक सहकार्यलाई प्रोत्साहन गर्न सहमत भए। दुवै पक्षले बाह्य अन्तरिक्षको शान्तिपूर्ण उपयोगमा सहयोगका लागि दुई देशबीचको फ्रेमवर्क सम्झौताको कार्यान्वयनका लागि संयुक्त आयोगको तेस्रो बैठक २०२२ को दोस्रो आधामा हुनेमा सहमति जनाएका छन्।

परराष्ट्र मन्त्री जयशंकरको भ्रमण वर्तमान अर्जेन्टिनाको सरकारले २०१९ मा पदभार ग्रहण गरेपछि भारतबाट पहिलो मन्त्रीस्तरीय भ्रमण थियो र साथै २०१३ पछि भारतका विदेशमन्त्रीको अर्जेन्टिनाको पहिलो भ्रमण थियो।

भारत र अर्जेन्टिनाले २०१९ मा रणनीतिक साझेदारहरूको स्तरमा आफ्नो सम्बन्धलाई उचालेका थिए। यो साझेदारी लोकतन्त्र, स्वतन्त्रता, कानूनको शासन, मानव अधिकारको सम्मान र राज्यहरूको क्षेत्रीय अखण्डताको साझा सिद्धान्त र मूल्यहरूमा स्थापित भएको थियो, परराष्ट्र मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ।

सन् १९४९ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना गरेपछि दुवै देशले राजनीतिक, आर्थिक, ऊर्जा, खानी, विज्ञान तथा प्रविधि, सूचना प्रविधि र सांस्कृतिक सहयोगलाई समेटेर बहुआयामिक सम्बन्धको आनन्द उठाएका छन्, जुन वर्षौंदेखि सुदृढ हुँदै गएको छ।