युक्रेन द्वन्द्वका का भारतको केन्द्रीय सरकारले मोरक्को, ट्युनिसिया, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स, थाइल्याण्ड, भियतनाम, टर्की, अल्जेरिया र लेबनानमा भारतको गहुँ निर्यात बढाउने उपायहरू पत्ता लगाउन व्यापार प्रतिनिधिमण्डल पठाउनेछ।रण विश्वमा खाद्यान्न अभाव हुँदा भारतले गहुँको निर्यात बढाउन खोजिरहेको छ ।

गहुँको बढ्दो विश्वव्यापी मागको प्रतिक्रियामा, भारतले २०२२-२३ मा रेकर्ड १० मिलियन टन उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ, वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्रालयले बिहीबार सरकारी कदमको घोषणा गर्दै भन्यो।

विदेश व्यापार महानिर्देशनालयका अनुसार भारतले २०२१-२२ मा २.०५ अर्ब डलरको रेकर्ड ७० लाख टन (एमटी) गहुँ निर्यात गरेको थियो।

कृषि तथा प्रशोधित खाद्य पदार्थ निर्यात विकास प्राधिकरण (एपेडा) को निरीक्षणमा वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्रालयले वाणिज्य, ढुवानी, रेलमार्गलगायत विभिन्न मन्त्रालयका अधिकारी र निर्यातकर्ता सम्मिलित गहुँ निकासीसम्बन्धी कार्यदल गठन गरिसकेको छ ।

युक्रेन द्वन्द्वले ब्ल्याक सी पार गर्ने विश्वव्यापी गहुँ ढुवानीको एक तिहाइ अवरुद्ध भएपछि विश्वव्यापी खाद्यान्न अभावका कारण यस्तो भएको हो।

पछिल्लो समय विश्वकै ठूलो गहुँ आयात गर्ने मुलुक इजिप्टले भारतबाट गहुँ ल्याउने सहमति गरेको थियो । इजिप्टका अधिकारीहरूले भारतलाई यस रणनीतिक वस्तुको उत्पत्तिको रूपमा राखेका छन्।

मन्त्रालयका अनुसार इजिप्टले २०२१ मा ६.१ मेट्रिक टन गहुँ आयात गरेको थियो तर भारत इजिप्टमा गहुँ निर्यात गर्न सक्ने मान्यता प्राप्त देशहरूको सूचीमा थिएन। २०२१ मा इजिप्टको गहुँ आयातको ८०% भन्दा बढी २ अर्ब डलर रसिया र युक्रेनबाट भएको अनुमान गरिएको छ।

एपीडिएले पहिले नै निर्यातकर्ताहरूलाई इजिप्टको सार्वजनिक खरिद एजेन्सी, आपूर्ति र वस्तुहरूको सामान्य प्राधिकरणसँग दर्ता गर्न सूचित गरिसकेको छ, जसले उत्तर अफ्रिकी देशमा गहुँ र चिनी आयातको व्यवस्थापन गर्दछ, मन्त्रालयले भन्यो।

वाणिज्य विभागले पञ्जाब, हरियाणा, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश र राजस्थानलगायत महत्वपूर्ण गहुँ उत्पादन गर्ने क्षेत्रहरूमा समान निर्यात जागरूकता सेमिनारहरूको श्रृंखला आयोजना गर्ने योजना बनाएको छ।

कर्नाल, हरियाणामा, एइडिएले गहुँ निर्यात प्रवर्द्धन गर्न र गुणस्तरीय उत्पादन ढुवानी सुनिश्चित गर्न किसानहरू, व्यापारीहरू र निर्यातकर्ताहरू लगायत विभिन्न सरोकारवालाहरूसँग अन्तरक्रियात्मक छलफल गर्यो। उक्त छलफलमा विज्ञहरुले गहुँ निकासीको क्षेत्रमा देखिएको सम्भावना र कठिनाइको समीक्षा गरेका थिए ।

विदेश व्यापार महानिर्देशनालयको अनुमान अनुसार, भारतले २०२१-२२ मा रेकर्ड ७० मिलियन टन गहुँ निर्यात गरेको छ जसको मूल्य २.०५ बिलियन डलर छ।

गत आर्थिक वर्षमा कुल ढुवानीमध्ये करिब ५० प्रतिशत गहुँ बंगलादेश निर्यात भएको वाणिज्य मन्त्रालयले जनाएको छ ।