विदेश राज्यमन्त्री मीनाक्षी लेखीले पनि यी देशहरूमा रहेका भारतीय समुदायसँग कुराकानी गरिन्

विदेश राज्यमन्त्री मीनाक्षी लेखीको हालैको पानामा, होन्डुरस र चिलीको भ्रमणले मध्य र दक्षिण अमेरिकाका यी देशहरूसँग भारतको सम्बन्धलाई नयाँ गति दिएको छ।

राज्यमन्त्री लेखीले अप्रिल २८ देखि मे ५ सम्म यी देशको भ्रमण गरेका थिए ।

पनामा संग घनिष्ठ सहयोग

अप्रिल २८ देखि मे १ सम्मको पानामा भ्रमणका क्रममा उनले पानामाका विदेशमन्त्री एरिका माउनेससँग भेट गरे र द्विपक्षीय छलफल गरे जसमा पनामा सरकारका मन्त्री जनाइना टेवानी पनि उपस्थित थिए, परराष्ट्र मन्त्रालयले आइतबार जनाएको छ। ।

दुवै पक्षले व्यापार तथा लगानी, स्वास्थ्य तथा औषधि, आयुष, सूचना प्रविधि, अन्तरिक्ष र संस्कृतिमा सहयोग अभिवृद्धि गर्न सहमत भएका छन् ।

परराष्ट्र मन्त्रालयको अनुसार, भारत र पनामा बीच कूटनीतिक मिशन / पदका अधिकारीहरु को आश्रित को लागी लाभदायक रोजगार को लागी एक सम्झौता मा हस्ताक्षर भएको थियो। दुवै पक्षले भारत-एसआईसीए ढाँचा र बहुपक्षीय फोरम मार्फत बृहत्तर सहयोग अन्वेषण गर्न पनि सहमत भए।

संस्कृति मन्त्री गिजेल गोन्जालेज भिल्लारुसँगको भेटमा राज्यमन्त्री लेखीले २०२१-२४ को लागि सांस्कृतिक आदानप्रदान कार्यक्रमसम्बन्धी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।

उनले नहर प्रशासन मन्त्री अरिस्टाइड्स रोयोसँग पनामा नहरको पनि भ्रमण गरेकी थिइन् । उनले अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो एफटिजी कोलोन फ्री ट्रेड जोनको पनि भ्रमण गरे र एफटिजी र भारतसँगको सहयोगका लागि सम्भावित क्षेत्रहरूको बारेमा जानकारी दिइन्। उनले पनामामा रहेका भारतीय उद्यमीहरूसँग भेट गरे र एफटीजेडमा उनीहरूको शोरूमको भ्रमण गरे।

राज्यमन्त्री लेखीले प्रतिष्ठित सिन्टा कोस्टेरा मा अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस २०२२ को लागि पर्दा उठाउने नेतृत्व गरे। पनामाका संस्कृतिमन्त्री र दुई उपमन्त्रीहरू पनि सहभागी थिए।



उनले हिन्दू मन्दिरको भ्रमण गरे, परम्परागत गरबामा भाग लिइन् र अशोकको रूख रोपिन्। उनले एकेएएम समारोहको ढाँचामा आयोजित सांस्कृतिक कार्यक्रममा पनि भाग लिएकी थिइन् जसमा दुबै परम्परागत पानामानियन र भारतीय नृत्यहरू प्रदर्शन गरिएको थियो, परराष्ट्र मन्त्रालयqले भन्यो।

उनले ल्याटिन अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो, १५,००० भारतीय समुदायका सदस्यहरूसँग अन्तरक्रिया गरिन्।

होन्डुरसको लागि उत्पादक भ्रमण

एमओएस लेखीको मे १-३ सम्मको होन्डुरस भ्रमणको बारेमा जानकारी दिँदै, उनले राष्ट्रपति आइरिस जिओमारा क्यास्ट्रो सार्मिएन्टोलाई भेटे। उनले होन्डुरसका कार्यवाहक विदेश मामिला तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगमन्त्री एन्टोनियो गार्सियासँग पनि भेट गरी विभिन्न द्विपक्षीय, क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दाहरूमा छलफल गरे।

राज्यमन्त्री लेखीले कृषि मन्त्री लौरा सुआजोसँग भारत सरकारद्वारा ऋणको रेखा मार्फत वित्त पोषित अमेरिकी डलर २६.५ मिलियन जमस्ट्रान उपत्यका सिंचाई परियोजनाको शिलान्यास गर्नुभयो। यस परियोजनाले ३,०६० हेक्टर जमिन सिँचाइ गर्ने अनुमान गरिएको छ र लगभग १२०० किसानहरूलाई फाइदा पुग्ने छ।

आजादी का अमृत महोत्सवको एक भागको रूपमा, मोस लेखीले होन्डुरसको सबैभन्दा ठूलो निजी विश्वविद्यालय मा ३०० भन्दा बढी विद्यार्थी, संकाय र शिक्षाविद्हरूलाई "भारतको विकासको ७५ वर्षको कथा" मा सम्बोधन गर्नुभयो।

भ्रमणको क्रममा, उनले होन्डुरसको नेश्नल युनिभर्सिटीमा इड्य २०२२ को लागि पर्दा उठाउने कार्यक्रममा भाग लिइन् र रूख रोपण अभियानमा भाग लिइन्।

उनले सन् २००८ मा भारतले स्थापना गरेको सूचना प्रविधिमा शिक्षामा उत्कृष्टता केन्द्रको भ्रमण गरे जहाँ अहिलेसम्म २६,००० भन्दा बढी विद्यार्थीहरूलाई तालिम दिइएको छ, मेअ ले भन्यो। भारतको सहयोगमा सन् २०१६ मा केन्द्रको स्तरोन्नति गरिएको थियो। मोस लेखीले सान पेड्रो डे सुलामा सानो तर जीवन्त भारतीय समुदायसँग पनि कुराकानी गरे।

भारत-चिली द्विपक्षीय सम्बन्धको विस्तृत समीक्षा

चिलीमा राज्यमन्त्री लेखीले चिलीका विदेशमन्त्री एन्टोनिया उरेजोला नोगुएरासँग भेट गरे र उहाँसँग द्विपक्षीय सम्बन्धका बारेमा विस्तृत छलफल भएको थियो।

परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार, दुवै पक्षले फार्मा, अन्तरिक्ष, नवीकरणीय ऊर्जा र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सशक्तिकरणमा सहयोगका लागि द्विपक्षीय सम्झौताको प्रारम्भिक निष्कर्षलाई सहज बनाउन आ-आफ्नो आन्तरिक प्रक्रियाहरूलाई गति दिन सहमत भए। उनीहरूले साझा मूल्य र सिद्धान्तहरूलाई ध्यानमा राख्दै प्रशान्त गठबन्धन र बहुपक्षीय फोरममा नजिकबाट काम गर्न पनि सहमत भए।

चिलीका संस्कृति, कला तथा सम्पदा मन्त्री जुलिएटा ब्रोडस्की हर्नान्डेजसँगको भेटमा दुवै पक्षले एकअर्काको देशमा चलचित्र प्रदर्शनलगायत सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गर्न सहकार्य गर्न सहमत भएका छन् । राज्यमन्त्री लेखीले चिली चेम्बर अफ डेपुटीजका सभामुख राउल सोटो र भारत-चिली संसदीय मित्रता समूहका अध्यक्ष सिकार्डिनीसँग भेट गर्नुभयो। उनले चिली संसदको सत्रको झलक पनि देखेका थिए।

राज्यमन्त्री लेखीले चिली उद्योग महासंघ (सोफोफा) सँग भेटेर व्यापार र लगानीमा बढ्दो द्विपक्षीय सहयोग, चिलीका कम्पनीहरूका लागि अवसरहरूबारे छलफल गर्नुभयो।

उनले चिलीमा भारतीय समुदायसँग अन्तरक्रिया गरे र खादी र आयुर्वेद प्रदर्शनीको उद्घाटन गरे र भारत समारोहको एक भागको रूपमा रूख रोपिन्। उनले चिलीमा आईडिवाई २०२२ को लागि पर्दा उठाउने कार्यक्रममा पनि भाग लिइन्।