प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गान्धीनगरमा ग्लोबल आयुष लगानी र नवाचार शिखर सम्मेलनको उद्घाटन गर्नुभयो

यो भारतमा युनिकोर्नको युग भएको उल्लेख गर्दै, प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बुधबार आयुष क्षेत्रका स्टार्टअपहरू छिट्टै सूचीमा सामेल हुने आशा व्यक्त गरे।

"यो भारतमा युनिकर्नको युग हो। सन् २०२२ मा नै भारतबाट हालसम्म १४ वटा स्टार्ट-अपहरू युनिकर्न क्लबमा सामेल भइसकेका छन्। हाम्रो आयुष स्टार्ट-अपहरूबाट छिट्टै युनिकर्नहरू निस्कनेछन् भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु ," उनले भने।

गुजरातको तीन दिने भ्रमणमा रहेका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गान्धीनगरमा ग्लोबल आयुष लगानी र नवप्रवर्तन शिखर सम्मेलनको उद्घाटनमा बोले।

उनले आयुष मन्त्रालयले परम्परागत औषधिको क्षेत्रमा स्टार्टअप कल्चरलाई प्रोत्साहन गर्न धेरै ठूला कदम चालेको बताए। केही दिनअघि अखिल भारतीय आयुर्वेद संस्थानले विकास गरेको इन्क्युबेशन सेन्टरको उद्घाटन गरिएको उनले बताए ।

गान्धीनगरस्थित महात्मा मन्दिरमा हुन लागेको शिखर सम्मेलनमा मौरिससका प्रधानमन्त्री प्रविन्द कुमार जगन्नाथ र डब्लुएचओका महानिर्देशक डा टेड्रोस गेब्रेयसस उपस्थित थिए ।

आयुष मन्त्रालयले ट्वीट गर्‍यो, "माननीय प्रधानमन्त्री, महात्मा मन्दिर, गान्धीनगरमा ग्लोबल आयुष लगानी र आविष्कार शिखर सम्मेलन २०२२ को उद्घाटन गरे - ३ दिने कार्यक्रम नयाँ स्वास्थ्य क्रान्ति ल्याउनको लागि भूमिकालाई हाइलाइट गर्न समर्पित छ।"

यस अवसरमा प्रधानमन्त्री मोदीले आयुष एक्सपोर्ट प्रमोशन काउन्सिलको डिजिटल रूपमा पनि शुभारम्भ गरे। उनले आयुष सूचना हब, आयुष नेक्स्ट, र आयुसफ्ट जस्ता आईटी पहलहरू पनि सुरू गरे।

भारत विश्वको फार्मेसी भनेर चिनिन्छ, उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री जगन्नाथले भने । उनले आयुष, आयुर्वेद र परम्परागत चिकित्सामा पनि भारत अग्रणी बन्ने बताए ।

यस अवसरमा बोल्दै डब्ल्यूएचओका डीजी डा टेड्रोसले भने कि भारत सारा संसारमा जानेछ र सारा विश्व आयुष मार्फत भारतमा आउनेछ।

उनले आयुष क्षेत्रको बृद्धि उल्लेख्य रहेको र २०१४ देखि आयुष उद्योगको वार्षिक १७ प्रतिशतले वृद्धि भएको र यो वर्षको अन्त्यसम्ममा २३ अर्ब डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको बताए ।

पीएम मोदीले भने, "हामीले देखेका छौं, आधुनिक फार्मा कम्पनीहरू, जो खोप उत्पादक हुन्, यदि उनीहरूले सही समयमा लगानी गरेमा ठूलो उपलब्धि देखाएको छ। हामी यति छिटो कोरोना खोप विकास गर्न सक्षम हुनेछौं भनेर कसले कल्पना गरेको थियो? "

यसले नवप्रवर्तन र लगानीले कुनै पनि क्षेत्रको बल बढाउन सक्छ। उनले आगामी दिनमा आयुष क्षेत्रमा बढीभन्दा बढी लगानी आकर्षित गर्ने र आजैबाट यसको सुरुवात हुने, प्रधानमन्त्री मोदीले भने।

उनले आयुषको क्षेत्रमा लगानी र नवप्रवर्तनको सम्भावना असीमित रहेको बताए । "हामीले आयुष औषधि, पूरक र सौन्दर्य प्रसाधनको उत्पादनमा अभूतपूर्व वृद्धि देखिरहेका छौं। २०१४ मा आयुष क्षेत्र ३ अर्ब डलरभन्दा कम थियो, जुन अहिले १८ अर्ब डलर नाघेको छ," उनले भने।

परम्परागत औषधिले केरलाको पर्यटन बढाउन मद्दत गरेको प्रधानमन्त्रीले बताए । यो शक्ति सम्पूर्ण भारतमा थियो, भारतको हरेक कुनामा थियो, उनले थपे।

उनले ‘हिल इन इन्डिया’ यस दशकको ठूलो ब्रान्ड बन्न सक्ने बताए । आयुर्वेद, युनानी, सिद्धमा आधारित स्वास्थ्य केन्द्रहरू धेरै लोकप्रिय हुन सक्छन्। उनले भारतीय भिसाका लागि नयाँ श्रेणीको घोषणा पनि गरे- आयुष भिसा, ताकि विदेशीहरूले आयुष क्षेत्रमा भारतीय विशेषज्ञताको फाइदा लिन सकून्।

एफ़एसएसएआईले गत हप्ता आफ्नो नियमहरूमा 'आयुष अहार' नामक नयाँ श्रेणी पनि घोषणा गरेको छ। यसले हर्बल पोषण पूरकहरूको उत्पादकहरूलाई धेरै सुविधा दिनेछ, मोदीले भने।

उनले औषधीजन्य बिरुवा उत्पादनमा संलग्न किसानलाई बजारसँग सहज रुपमा जोडिने सुविधा पाउनु अत्यन्त जरुरी रहेको बताए । यसका लागि सरकारले आयुष इ–मार्केट प्लेसको आधुनिकीकरण र विस्तारको काम पनि गरिरहेको छ ।

भारतले पनि विशेष आयुष चिन्ह बनाउन लागेको प्रधानमन्त्री मोदीले जोड दिए । यो मार्क भारतमा बनाइएका उच्च गुणस्तरको आयुष उत्पादनहरूमा लागू हुनेछ। यो आयुष मार्क आधुनिक प्रविधिको प्रावधानले सुसज्जित हुनेछ। यसले विश्वभरका मानिसहरूलाई गुणस्तरीय आयुष उत्पादनहरूको विश्वास दिलाउनेछ।

तीन दिने ग्लोबल आयुष लगानी र नवप्रवर्तन शिखर सम्मेलनमा ५ वटा पूर्ण सत्र, ८ राउण्डटेबल, ६ वटा कार्यशाला र २ गोष्ठी हुनेछन् । सम्मेलनमा करिब ९० जना प्रतिष्ठित वक्ता र १०० प्रदर्शक पनि सहभागी हुनेछन् ।

शिखर सम्मेलनले लगानीको सम्भावनालाई उजागर गर्न र नवप्रवर्तन, अनुसन्धान र विकास, स्टार्ट-अप इकोसिस्टम र वेलनेस उद्योगलाई प्रोत्साहन दिन मद्दत गर्नेछ। यसले उद्योगका नेताहरू, शिक्षाविद्हरू र विद्वानहरूलाई सँगै ल्याउन र भविष्यमा सहकार्यका लागि मञ्चको रूपमा काम गर्न मद्दत गर्नेछ।