अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षाको संरक्षणलाई अब सामान्य मान्न सकिँदैन, उनले भने

अन्तर्राष्ट्रिय प्रणाली निकै चुनौतीपूर्ण चरणबाट गुज्रिरहेको उल्लेख गर्दै विदेशमन्त्री एस जयशंकरले मंगलबार बहुक्षेत्रीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास (बिमस्टेक) अन्तर्गत सहयोगलाई फराकिलो र गहिरो बनाउन आवश्यक रहेको बताए।

कोलम्बोमा भएको १८ औं बिमस्टेक मन्त्रीस्तरीय बैठकमा जयशंकरले आफ्नो वक्तव्यमा भने “अन्तर्राष्ट्रिय प्रणाली निकै चुनौतीपूर्ण चरणबाट गुज्रिरहेको छ सायद हालैको सम्झनामा सबैभन्दा कठिन मध्ये एक हो। कोभिड-१९ महामारीका चुनौतीहरू अझै पूर्ण रूपमा हटेका छैनन् तर युक्रेनमा हालैका घटनाक्रमले अन्तर्राष्ट्रिय अशान्ति थपेको छ।

“अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षा कायम राख्ने र स्थायित्वलाई पनि अब सामान्य मान्न सकिँदैन भन्ने कुरामा हामी सबैले जोड दिएका छौं। हामीले विश्व अर्थतन्त्रबाट र केही अवस्थामा हाम्रा आफ्नै घरेलु अर्थतन्त्रहरूबाट पनि हेडवाइन्डहरूको सामना गरिरहेका छौं भनेर हामीले बुझ्नुपर्छ, ”मन्त्रीले तर्क गरे।

"यस परिस्थितिमा, हामीले हाम्रो आन्तरिक क्षमताको किनारा गर्दै, हामीले बिमस्टेक अन्तर्गत सहयोगलाई फराकिलो र गहिरो बनाउन पनि आवश्यक छ," उनले थपे।

"हामीलाई धेरै क्षेत्रमा सँगै काम गर्न आवश्यक छ; हामीलाई अझ प्रभावकारी र द्रुत गतिमा सहयोग चाहिन्छ। हामीले विगत २५ वर्षमा जे हासिल गरेका छौं त्यसलाई तीव्रता दिन र निर्माण गर्न आवश्यक छ, ” जयशंकरले भने।

बुधबार बिमस्टेकका नेताहरूले बिमस्टेक बडापत्र अंगिकार गर्ने उल्लेख गर्दै उनले यो समूहको संस्थागत संरचना विकास गर्ने प्रयासमा ऐतिहासिक उपलब्धि भएको बताए । "तर हामीले यो उपलब्धिमा आराम गर्नुहुँदैन र बरु बिमस्टेकलाई अझ बलियो बनाउनका लागि लिन सकिने 'अर्को चरणहरू' मा अघि बढ्नुपर्छ," जयशंकरले थपे।

"म विश्वस्त छु कि हामीले प्राथमिकताका आधारमा संस्था निर्माण कार्यहरू र सहयोगका क्षेत्रहरू पहिचान गर्नेछौं, र हाम्रा वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई महासचिवसँग काम गर्ने जिम्मेवारी दिनेछौं," उनले आशा व्यक्त गरे।

आन्तरिक बिमस्टेक व्यापार र आर्थिक सम्बन्धलाई बढावा दिन प्रयासलाई तीव्र बनाउन आह्वान गर्दै जयशंकरले क्षेत्रीय आपूर्ति र मूल्य श्रृंखलाको सञ्जालको विकासले बाह्य धक्काप्रतिको हाम्रो जोखिमलाई कम गर्ने र हाम्रो अर्थतन्त्रलाई थप लचिलोपन र पारदर्शिता दिने बताए।

"यसका लागि हामीले लामो समयदेखि छलफल भइरहेको सहयोगलाई गति दिन आवश्यक छ। यसका साथसाथै हामीले अझ महत्वाकांक्षी व्यापार सहजीकरण एजेन्डामा पनि काम गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

मन्त्रीका अनुसार बिमस्टेकका नेताहरूले बुधबार यातायात कनेक्टिभिटीका लागि बिमस्टेक गुरुयोजना पनि पारित गर्नेछन् ।

"यस विस्तृत कागजातले एक रूपरेखा प्रदान गर्दछ जसले हामीलाई हाम्रो राष्ट्रिय यातायात र जडान सञ्जाललाई अझ राम्रोसँग पङ्क्तिबद्ध गर्न मद्दत गर्दछ। यसलाई पूर्णतया ऊर्जावान व्यापार सहकार्यले समर्थन गर्नुपर्दछ, "उनले औंल्याए।

"हामीले तटीय ढुवानी इको प्रणालीको स्थापना, बन्दरगाह सुविधाहरू, बंगालको खाडीमा फेरी सेवाहरू, साथै पावर ग्रिड इन्टरकनेक्टिभिटी र क्षेत्रीय मोटर वाहन सम्झौता जस्ता जारी पहलहरूमा पनि प्रयासहरू तीव्र बनाउनु पर्छ," जयशंकरले थप भने।

हामी विश्वको सबैभन्दा बढी प्रकोपको जोखिममा रहेको क्षेत्रमा बसेको उल्लेख गर्दै उहाँले हाम्रो विपद् व्यवस्थापन क्षमता अभिवृद्धि गर्ने क्रियाकलापले विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभयो ।

“यस सम्बन्धमा हामीले भारतमा रहेको मौसम तथा जलवायुसम्बन्धी बिमस्टेक केन्द्रको कार्यसम्पादनलाई सुदृढ गर्नका लागि कदम चालिरहेका छौँ जसले यस क्षेत्रमा सेवा दिइरहेको छ। हामी सबै बिमस्टेक साझेदारहरूलाई प्रकोप प्रतिरोधी पूर्वाधारको लागि गठबन्धनमा सामेल हुन विचार गर्न आग्रह गर्दछौं, "जयशंकरले भने।

हामीले हाम्रो राष्ट्रिय विकास प्रयासमा हासिल गर्न सक्ने धेरै कुराहरू पक्कै पनि शान्तिपूर्ण, सुरक्षित र स्थायित्वपूर्ण वातावरणमा हुने अनुमान गर्दै उहाँले आतंकवादका चुनौतीहरूलाई बेवास्ता गर्न नसक्ने बताउनुभयो ।

“यी सबैले हाम्रो आर्थिक विकास प्रयासलाई असर गर्छ। हामीले कानुनी संरचनाको बाँकी तत्वहरू राख्नु पर्छ जसले हाम्रा कानून प्रवर्तन एजेन्सीहरूलाई अझ नजिक र प्रभावकारी रूपमा सहयोग गर्न सक्षम बनाउँदछ, "जयशंकरले भने।

"बङ्गालको खाडीले एसडीजी १४ लक्ष्यहरू हासिल गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री कानून, विशेष गरी यु. एन. सि. एल. ओ. एस. लाई ध्यानमा राख्दै 'समुद्रमा राम्रो व्यवस्था' सुनिश्चित गर्ने प्राथमिकता हो," उनले भने।

“हामीले हाम्रा राष्ट्रिय प्राथमिकताहरूसँग मेल खाने सामुद्रिक क्षेत्रमा कार्य योजना बनाए पनि विद्यमान संवाद संयन्त्र प्रयोग गरेर छलफल गर्नु नै व्यावहारिक उपाय हो,” मन्त्रीले सुझाव दिए।

"महासागरहरूको विज्ञान सजिलो छैन। मामिलाहरू अघि बढाउनको लागि, भारत हाम्रा वैज्ञानिकहरू र समुद्री क्षेत्रका विशेषज्ञहरू बीचको सहकार्य बढाउन सक्ने प्लेटफर्महरू र पहलहरू विकास गर्न इच्छुक छ," उनले अवलोकन गरे।

बिमस्टेकको आगामी अध्यक्षका रूपमा थाइल्याण्डका उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री डोन प्रमुद्विनाइलाई स्वागत गर्दै जयशंकरले भने, "बिमस्टेक एजेन्डालाई अगाडि बढाउन तपाईंको अध्यक्षताको अवधिमा भारत तपाईं र तपाईंको देशसँग काम गर्न तत्पर छ।"

“हामी यो स्वीकार गर्दैछौं कि बिमस्टेकले अब एक बडापत्र र संस्थागत रूपरेखा प्राप्त गर्नेछ जुन यसको अस्तित्वको २५ वर्षमा सुदृढ भएको छ। यसको सहयोगका क्षेत्रहरूलाई तर्कसंगत गरिएको छ”, उनले थपे।

"हामी यी घटनाक्रमहरूलाई हाम्रा जनताको आकांक्षा र राम्रो जीवनको चाहना पूरा गर्न संगठन निर्माण गर्न प्रयोग गर्नेछौं," उनले आश्वासन दिए।

उनले बिमस्टेकको सन्दर्भमा भारतले सबै सान्दर्भिक नीति र दृष्टिकोणहरू बोक्ने कुरामा जोड दिए।