तेस्रो भारत-मध्य एशिया संवादमा विदेशमन्त्री जयशंकर को सम्बोधन

भारत र मध्य एसियाली देशहरूले आफ्ना द्विपक्षीय सहयोगलाई चार बुँदा-वाणिज्य, क्षमता अभिवृद्धि र सम्पर्कमा केन्द्रित गर्नुपर्ने विदेश मन्त्री जयशंकरको भनाइ रहेको छ। आइतबार तेस्रो भारत-मध्य एशिया संवादको उद्घाटन समारोहमा विदेशमन्त्री एस जयशंकर, उज्वेकिस्तान, ताजिकिस्तान, तुर्कमेनिस्तानलाई, किर्गिस्तान र काजाकिस्तान का विदेश मन्त्री सहभागी थिए। सबै राज्य भारतसँग द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अर्को तहमा लैजान सहमत भएका छन्।

यस सन्दर्भमा जयशंकर ले भने, " आज हामी प्रत्येकले हाम्रो अर्थतन्त्रको पुनर्निर्माणको परीक्षाको सामना गर्छौं। एसडिजी को हाम्रो खोजी पनि ऊर्जावान हुनुपर्छ। मिलेर हामी यो अझ राम्रो सँग गर्न सक्छौं। भारत तपाईंको स्थिर साझेदार हुनेछ। हामीसँग सहकार्यको राम्रो इतिहास छ। तर आजको मेरो सन्देश यसलाई अर्को तहमा लैजाने तयारी हो। हाम्रो सम्बन्धहरू अब चार बुँदा वरिपरि केन्द्रित हुनुपर्छ: वाणिज्य, क्षमता वृद्धि, जडान र सम्पर्क।"

बदलिँदो विश्व, आर्थिक र राजनीतिक परिस्थितिका बीच मध्य एसियाली विदेशमन्त्रीहरूसँगको यो भेटवार्ता भएको उनले बताएका छन्।

"कोविड-१९ महामारीले विश्वव्यापी स्वास्थ्य र विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा ठूलो धक्का दिएको छ। यसले हामीले समाज, कार्यस्थल, आपूर्ति श्रृंखला र शासनको कल्पना गर्ने तरिका परिवर्तन गरेको छ। यसले नयाँ र उदीयमान खतराहरू सामना गर्न विद्यमान बहुपक्षीय संरचनाहरूको अपर्याप्ततालाई पनि प्रकाश पारेको छ। हामीलाई विविध आपूर्ति श्रृंखलाहरू र थप क्षेत्रीय समाधानहरू आवश्यक छ।"

उनले कोभिड–१९ विरुद्ध लडाइमा भारत आफ्नो संकल्पमा अडिग रहेको बताएका छन् ।

“हामीले ताजिकिस्तान र उज्वेकिस्तान लगायत ९० भन्दा बढी देशमा खोपहरू आपूर्ति गरेका छौं। हामीले हाम्रा मैत्री साझेदारहरूको खोप कार्यक्रमलाई सहयोग गर्न कोविन मञ्च पनि प्रस्ताव गरेका छौं। दोस्रो कोविड लहरको समयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले हामीलाई प्रदान गरेको समर्थनको गहिरो कदर गर्दछौं।"

महामारीको प्रभावको बाबजुद पनि भारत र मध्य एसियाबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धको बललाई श्रेय दिँदै उनले भने, "हाम्रा देशहरूले हाम्रो सम्बन्धको गतिलाई कायम राखेका छन्।"

उनले भारत र मध्य एसियाली मुलुकसँग गहिरो ऐतिहासिक र सभ्यताको सम्बन्ध रहेको बताउँदै भूपरिवेष्ठित देश अफगानिस्तानको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

"त्यस देशमा हाम्रा चासो र उद्देश्यहरू समान छन्: एक साँच्चै समावेशी र प्रतिनिधि सरकार, आतंकवाद र लागूपदार्थको ओसारपसार विरुद्ध लडाइँ, निर्बाध मानवीय सहायता सुनिश्चितता र महिला, बालबालिका र अल्पसंख्यकहरूको अधिकारको संरक्षण। हामीले अफगानिस्तानका जनतालाई मद्दत गर्ने तरिकाहरू खोज्नुपर्छ।"