विभिन्न प्राथमिकता क्षेत्र अन्तर्गत भारतले आफ्नो प्रतिबद्धता पूरा गरेको छ: विदेश मन्त्री

नयाँ दिल्लीको अनुदान सहयोगमा नेपालका गोरखा र नुवाकोट जिल्लामा ५० हजार घर निर्माण सम्पन्न भएको छ जसबारे भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकरले जानकारी दिएका छन्।‌

नेपालमा पुनर्निर्माण सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनलाई बुधबार सम्बोधन गर्दै जयशंकरले भने, “हामीले नेपालका गोरखा र नुवाकोट जिल्लामा ५० हजार घर निर्माण सम्पन्न गरेका छौं।"

"नेपालको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण, स्थानीय सरकार, घरधनी र पहलका लागि सामाजिक-प्राविधिक सहजीकरण प्रदान गर्ने युएनडिपी र युनोप्स लगायत सबै सरोकारवालाहरूको संयुक्त प्रयासबाट यो सम्भव भएको हो।"

‘बाँकी स्वास्थ्य, शिक्षा र संस्कृतिका आयोजना पनि अगाडि बढिरहेका छन्,’ उनले भने ।

“भारत सरकारले नेपालको विभिन्न भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा ७० वटा विद्यालय र पुस्तकालय, १ सय ३२ वटा स्वास्थ्य सुविधा र २८ वटा सांस्कृतिक सम्पदा क्षेत्रका पुनर्निर्माण को जिम्मेवारी लिएको छ। जसको अनुमानित लागत ११ करोड २० लाख अमेरिकी डलर हो भने भारतले १५ करोड अमेरिकी डलर अनुदान प्रदान गरेको छ।"

उनले अगाडि भने, " यसबाहेक ४३ वटा अन्य पुनर्निर्माण आयोजनाहरू पनि सञ्चालन भइरहेका छन्। जसका लागि अनुमानित लागत २६ करोड ६६ लाख अमेरिकी डलर रहेको छ। यसका निम्ति भारतले चौथो ऋण रेखा अन्तर्गत ७५ करोड अमेरिकी डलर प्रदान गरिएको छ।"

“विनाशको भग्नावशेषबाट आफ्नो जीवन र समुदायको पुनर्निर्माण गर्ने नेपाली जनताको अठोट लाई म सलाम गर्छु,” उनले थपे।

"यस दिशामा नेपालको अथक प्रयासलाई साँच्चै हाम्रो सामूहिक प्रशंसा र सहयोगको खाँचो छ। त्यस्ता समर्पित प्रयासहरूका साथ नेपालको पुनर्निर्माण सफलतापूर्वक सम्पन्न हुने चरणमा छ।," जयशंकरले भने।

सन् २०१५ को अप्रिल महिनाको २५ तारिख र मे महिनाको १२ तारिख मा नेपालमा विनाशकारी भूकम्प गएको थियो। यस पछि नेपाल र यसका जनताका लागि राष्ट्रको राहत, पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणको चुनौतीपूर्ण कार्य अगाडि रहेको छ।"

"नेपालको आफ्नै राष्ट्रिय प्रयासलाई समर्थन गर्न नजिकको छिमेकी भारतले भूकम्प गएको छ घण्टा भित्र द्रुत, सहज र ठोस राहत अभियान सुरु गरेको थियो।"

"ती प्रारम्भिक समयमा बाँचेकालाई खोज्ने, राहत विस्तार गर्ने, परिवारका सदस्यहरूलाई पुनर्मिलन गर्ने, घाइतेहरूलाई हेरचाह गर्ने र पूर्वाधारलाई बचाउने हताश प्रयासहरू भइरहेकाे थियो।"

“भारतले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा मानवीय सहायता र राहतका लागि ‘ मैत्री अभियान’ अघि बढाएको छ। आजको मितिसम्म विदेशमा सञ्चालित हाम्रो यो सबैभन्दा ठूलो विपद् राहत अभियान हो।"

उनले सन् २०१५ मा भूकम्पपीडितको पुनर्निर्माणका लागि भारत सरकारले १ अर्ब अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता गरेको उल्लेख गर्दै त्यसको एक चौथाइ अनुदान स्वास्थ्य, सांस्कृतिक सम्पदा, आवास र शिक्षा क्षेत्रमा प्रयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।

“विगत पाँच वर्षमा भारतले नेपाल सरकारले पहिचान गरेका विभिन्न प्राथमिकताका क्षेत्रमा आफ्ना प्रतिबद्धताहरू उल्लेख्य रूपमा पूरा गरेको छ,” जयशंकरले उल्लेख गर्नुभयो।

यस सन्दर्भमा उनले थप भने, " सन् २०१५ को भूकम्प ले हामी लाई यस्ता त्रासदी बाट जोगिन उत्कृष्ट अभ्यासहरूको एकीकरण र नयाँ लचिलो प्रविधिहरू अपनाउनु पर्ने पाठ सिकाएको छ।"

"यसबाहेक, मानवीय प्रकोपको समयमा निकट अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय र सहयोगको गति र गुणस्तर यस्तो मापनको महत्त्वपूर्ण अंग हो।"

" कोविड १९ महामारी ले निम्त्याएको व्यक्तिगत र सामूहिक चुनौतिले त्यस्ता समन्वयको आवश्यकता मा थप बल दिएको छ।"

जी २० शिखर सम्मेलनमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले प्रस्तुत गर्नुभएको भारतको 'एक पृथ्वी, एक स्वास्थ्य' को दृष्टिकोण केवल महामारी मा मात्र होइन भविष्यमा देख्न सकिने अन्य संकट मा पनि महत्वपूर्ण हुनेछ।

यस दृष्टिकोणले कोविड महामारी बेला नेपाल लगायत हाम्रा साझेदारहरूसँगको राष्ट्रिय सहयोगलाई निर्देशित गरेको छ।

भारतको खोप मैत्री पहल अन्तर्गत भारतले नेपाललाई सहयोग गर्दै आएको छ भने गत वर्षदेखि औषधि, रेमडेसिभिर, आईसीयू उपकरण लगायतका सामग्री आपूर्ति गर्दै आएको छ ।

यसका साथै भारतले नेपाललाई अत्याधुनिक प्रविधि बाट निर्मित चिकित्सा अक्सिजन प्लान्ट उपहार दिएको छ जुन बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा स्थापना गरिएको छ ।