अफगानिस्तानमा तालिबानको नियन्त्रणले यस क्षेत्रमा कट्टरपन्थी र आतंकवाद बढ्ने डर पैदा गरेको छ

राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालले मंगलबार नयाँ दिल्लीमा ताजिकिस्तान र उज्वेकिस्तानका आफ्ना समकक्षीहरूसँग अफगानिस्तान सम्बन्धी बुधबार दिल्ली क्षेत्रीय सुरक्षा संवाद अघि वार्ता गरेका छन्।

घटनाक्रमसँग परिचित व्यक्तिहरूका अनुसार एनएसए डोभालले, ताजिकिस्तानका सुरक्षा परिषद्का सचिव नसरुल्लो रहमतजोन महमुदजोदासँग र दोस्रो, भारतको राजधानीमा उज्वेकिस्तानका सुरक्षा परिषद्का सचिव भिक्टर मख्मुदोभसँग द्विपक्षीय बैठकहरू गरेका थिए।

उनीहरूको भेटमा एनएसए डोभाल र ताजिकिस्तानका सुरक्षा परिषद्का सचिव नसरुल्लो रहमतजोन महमुदजोदाले अफगानिस्तानको बारेमा विस्तृत विचार आदानप्रदान गरेका थिए।

दुवै पक्षले पछिल्लो समय अफगानिस्तानबाट आतङ्ककारी खतरा बढेकोमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। ताजिक पक्षले अफगानिस्तानको अवस्थाको गम्भीरतालाई उजागर गरेको स्रोतले बताएको छ।

उनीहरूले अफगानिस्तानमा बढ्दै गएको मानवीय संकटबारे पनि छलफल गरेका थिए। द्विपक्षीय तर्फबाट रक्षा, सीमा व्यवस्थापन र सीमा पूर्वाधार विकास जस्ता क्षेत्रमा सहयोगलाई प्रगाढ बनाउने विषयमा छलफल भएको थियो ।

उज्वेकिस्तानका सुरक्षा परिषद्का सचिव भिक्टर मख्मुदोभसँग एनएसए डोभालले अफगानिस्तानका विषयमा विस्तृत छलफल गरेका थिए । दुबै पक्ष अफगानिस्तानको भविष्य अफगानिस्तानका जनताले आफैंले तय गर्नुपर्ने मा सहमत भएका छन्।

स्रोतका अनुसार एनएसए डोभाल र उनका उज्बेक समकक्ष दुवैले अफगानिस्तान भित्र कुनै पनि अफगान सरकारको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताको मुद्दा अघि यसको वैधानिकता महत्त्वपूर्ण भएको महसुस गरेका थिए।

दुबै पक्षले अफगानिस्तानका जनतालाई मानवीय सहायताको निर्बाध पहुँच सुनिश्चित गर्न अफगानिस्तानका छिमेकीहरूको आवश्यकतामा जोड दिएका थिए। उनीहरुले अफगानिस्तानमा छिमेकी राष्ट्रले रचनात्मक भूमिका खेल्नुपर्नेमा पनि सहमति जनाएका छन् ।

उनीहरुले अफगानिस्तानको दीर्घकालीन आर्थिक विकासको आवश्यकता पनि औंल्याएका छन् ।

भारतले नोभेम्बर १० तारिख मा अफगानिस्तानमा हालैका घटनाक्रमबाट उत्पन्न भएको क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्थाको समीक्षा गर्न ‘दिल्ली क्षेत्रीय सुरक्षा संवाद’ को आयोजना गर्नेछ।

वार्ता राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार वा सुरक्षा परिषद्का सचिवहरूको स्तरमा हुनेछ र राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालले अध्यक्षता गर्नेछन्।

सन् २०१८ र २०१९ मा इस्लामिक गणतन्त्र इरानले संवादको पहिलो दुई संस्करणको आयोजना गरेको थियो।

अफगानिस्तानमा दिल्ली क्षेत्रीय सुरक्षा संवादमा इरान, काजाकिस्तान, किर्गिज गणतन्त्र, रूस, ताजिकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान र उज्वेकिस्तानको विस्तारित सहभागिता हुनेछ, जसमा उनीहरूका सम्बन्धित राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार वा सुरक्षा परिषद्का सचिवहरूले प्रतिनिधित्व गर्नेछन्।

संवादमा अफगानिस्तानको पछिल्लो घटनाक्रमबाट उत्पन्न भएको क्षेत्रको सुरक्षा अवस्थाको समीक्षा हुनेछ । सहभागीहरूले सान्दर्भिक सुरक्षा चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न र शान्ति, सुरक्षा र स्थायित्व प्रवर्द्धन गर्न अफगानिस्तानका जनतालाई सहयोग गर्ने उपायहरूबारे छलफल गर्नेछन्।

भारतले परम्परागत रूपमा अफगानिस्तानका जनतासँग घनिष्ट र मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध राखेको छ र अफगानिस्तानले सामना गर्ने सुरक्षा र मानवीय चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न एक एकीकृत अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रियाको लागि आह्वान गरेको छ।