सन् २०२० मा भारत विश्वको सातौं ठूलो सेवा निर्यातकर्ता बन्यो

भारतले सन् २०३० सम्ममा १ खर्ब डलरको सेवा निर्यात लक्ष्य हासिल गर्ने तयारी गरेको केन्द्रीय वाणिज्य तथा उद्योग मन्त्री पियुष गोयलले बताएका छन् ।

मंगलबार नयाँ दिल्लीमा 'सर्भिसेज एक्सपोर्ट प्रमोशन काउन्सिल- ग्लोबल सर्भिस कन्क्लेभ २०२१' लाई सम्बोधन गर्दै उनले सेवाहरू भारतको आर्थिक वृद्धिको प्रमुख चालक भएको बताए।

उनले सेवा क्षेत्रले करिब २.६ करोड मानिसलाई रोजगारी प्रदान गर्ने र भारतको कुल विश्वव्यापी निर्यातमा करिब ४० प्रतिशत योगदान रहेको बताए।

आथिर्क वर्ष २०२०-२१ मा सेवा व्यापार अधिशेष ८९ अरब डलर थियो र यो सबैभन्दा ठूलो एफडीआई प्राप्तकर्ता भएको गोयलले बताए।

मन्त्रीले सन् २०२०मा भारत विश्वको ७ औं सबैभन्दा ठूलो सेवा निर्यातकर्ता बनेको जानकारी दिए। यस वर्षको अक्टोबरमा सेवाहरूको पीएमआई एक दशककै उच्च ५८.४ पुगेको उनले बताए।

भारतसँग विश्वको शीर्ष सेवा निर्यातकर्ता बन्ने सम्भावना रहेको कुरामा जोड दिँदै गोयलले भने कि सेवा क्षेत्रले भारतको "एक सभाको अर्थतन्त्रबाट ज्ञानमा आधारित अर्थतन्त्रमा संक्रमण" लाई बढावा दिइरहेको छ।

कौशल, स्टार्टअप र आईटी समाधानहरू द्वारा संचालित, भारतीय सेवाहरूमा विश्वव्यापी स्वीकृति र विश्वव्यापी आकर्षणको दोहोरो शक्ति छ, मन्त्रीले तर्क गरे।

महामारीको समयमा 'घरबाट काम' सक्षम पार्ने भारतको प्रतिबद्धताको प्रशंसा गर्दै श्री गोयलले भने कि अन्य देशहरूमा सेवा व्यापार उदासीन रहँदा भारतको सेवा क्षेत्रले ठूलो लचिलोपन देखाएको छ।

उनले थपे, ‘कोभिड–१९ का कारण प्रभावित पर्यटन, आतिथ्य आदि क्षेत्रले पुनरुत्थानको संकेत देखाएको छ ।

मन्त्रीले च्याम्पियन सेवा क्षेत्र योजनाअन्तर्गत १२ वटा क्षेत्र ल्याइसकेको बताउँदै बिआइएसले सेवा क्षेत्र डिभिजन परिषद् गठन गरेको बताए ।

उनले विशेष गरी एआई, बिग डाटा, रोबोटिक्स, आदि जस्ता उदीयमान क्षेत्रहरूमा सीप विकासमा भारतको पहलहरूको बारेमा कुरा गरे।

गोयलले औंल्याए कि भारतको सेवा एक्सपोट्स गोडे लेजली रूपमा आईटी/आईटीहरू समावेश गर्दछ। उनले अन्य सम्भावित बृद्धि क्षेत्रहरूमा पनि ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिए ।

मन्त्रीले केही महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरू सूचीबद्ध गरे जसले भारतको सेवा क्षेत्रलाई उच्च शिक्षा जस्ता उच्च विकासको पथमा क्यापल्ट गर्न सक्छ। उनले अनलाइन तालिम पाठ्यक्रम, भाषा पाठ्यक्रम, जसको क्षितिजलाई नयाँ शिक्षा नीतिले थप फराकिलो बनाएको छ भन्ने प्रचुर सम्भावना रहेको बताए ।