भारतले हिन्द प्रशान्त क्षेत्रलाई स्वतन्त्र, खुला र समावेशी क्षेत्रको रूपमा हेर्छ: जयशंकर

शुक्रबार विदेशमन्त्री एस जयशंकरले हिन्द प्रशान्त का अवसर र चुनौतीलाई भारतले गम्भीरताका साथ लिने गरेको बताएका छन्।

उनले भन्नुभयो, " हिन्द प्रशान्त महासागर पहल होस् वा क्वाड ढाँचा मार्फत गरिएको खोप सहयोग, हाम्रो चिन्ता प्रत्यक्ष रुपमा देख्न सकिन्छ। हाम्रो विश्वव्यापी प्रयासहरू जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय सौर्य गठबन्धन र प्रकोप प्रतिरोधी पूर्वाधार गठबन्धन यस क्षेत्रको लागि प्रत्यक्ष रुपमा सान्दर्भिक छ।"

भारत र संयुक्त राज्य अमेरिकाले संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको हिन्द प्रशान्त व्यापार मञ्च को चौथो संस्करणलाई सम्बोधन गर्दै उनले यसो भनेका हुन्।

जयशंकरका अनुसार हिन्द प्रशान्त भूमण्डलीकरणको वास्तविकताले बहु-ध्रुवीय प्रणाली को उदय र पुन: सन्तुलनका फाइदाहरू झल्काउँछ।

उनले भन्नुभयो, "यसले हाम्रो अन्तरनिर्भरता र अन्तरप्रवेश दुवैलाई जोड दिएको छ।"

हिन्द प्रशान्त क्षेत्रलाई भारतले स्वतन्त्र, खुला, समावेशी क्षेत्रको रूपमा हेरेको र यसले सबैलाई प्रगति र समृद्धिको साझा प्रयासमा समेटेको उनले बताउनुभयो। उनले भन्नुभयो, "यसले यस भूगोलमा सबै राष्ट्रहरूलाई समावेश गर्दछ र यसमा भाग लिन अरूलाई पनि आकर्षित गर्दछ।"

"हाम्रो साझा समृद्धि र सुरक्षाका लागि हामीले वार्ताको माध्यमबाट यस क्षेत्रको लागि साझा नियममा आधारित व्यवस्थाको विकास गर्नु पर्दछ।"

यस्तो व्यवस्था ले सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डता, अन्तर्राष्ट्रिय कानून, साथै सबै राष्ट्रहरूको सम्मान गर्नु पर्ने उनले बताउनुभयो। यसले अन्तर्राष्ट्रिय कानून बमोजिम स्वतन्त्रता, निर्बाध वाणिज्य र विवादको शान्तिपूर्ण समाधान का साथै सामुद्रिक र हवाई जस्ता साझा मार्गको साझा प्रयोग र पहुँच को परिकल्पना गर्दछ।

यस क्षेत्रका लागि देशको दृष्टिकोणलाई संक्षेप गर्दै उनले भन्नुभयो, "भारत यस क्षेत्रमा निष्पक्ष, खुला, सन्तुलित, नियममा आधारित र स्थिर अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार व्यवस्थाको पक्षमा छ। साझा प्रतिक्रियाको आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै भारतको दृष्टिकोण सहयोग र सहकार्यमा आधारित छ।"

उनले थप भन्नुभयो, " यस वर्ष दोस्रो पटक हिन्द प्रशान्त क्षेत्रलाई महत्व दिइएको छ। यसबाट यसले प्रस्ताव गरेका सम्भावना र अवसरहरू महत्वपूर्ण रहेको देखिएको छ।"

कोभिड–१९ को सन्दर्भमा उहाँले महामारीको अनुभवले अधिकांश समाजमा राष्ट्रिय सुरक्षाको बुझाइ फराकिलो भएको बताउनुभयो ।

उनले भन्नुभयो, "यसले हामीलाई लचिलो र भरपर्दो आपूर्ति श्रृंखलाको महत्त्व सिकाएको छ। यसले हामीलाई केन्द्रित उत्पादन विरुद्ध सचेत गराएको छ। चाहे त्यो 'स्थानीयका लागि स्वर' होस् वा 'भारतमा निर्माण', हाम्रो देशमा आजको सोच छिटो आपूर्ति श्रृंखला र अधिक विकेन्द्रीकृत भूमण्डलीकरणमा केन्द्रित बनेको छ। विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको लोकतान्त्रिकीकरण गर्न विश्वलाई वृद्धिको अतिरिक्त नेटवर्किङ को आवश्यकता छ।"

स्वास्थ्य सुरक्षा, डिजिटल प्रदान, र हरित वृद्धि नै कोविड पछिको नयाँ प्राथमिकता रहेको उनले बताउनुभयो।

भारत कोविड महामारीबाट बाहिर आउँदै गरेको र बलियो आर्थिक सुधारको मार् मा अग्रसर रहेको औंल्याउदै जयशंकरले भन्नुभयो, "हामी अझ गतिशील र मित्रवत व्यापार गन्तव्यको रूपमा उठ्नेछौं। हामी विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको विकासको इन्जिन बन्न चाहन्छौं। हामी भरपर्दो र लचिलो आपूर्ति श्रृंखलाको एक हिस्सा बन्न चाहन्छौं।"

व्यापार र वाणिज्य मा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग महत्त्वपूर्ण भएको बताउँदै उनले हिन्द प्रशान्त "विशेष गतिविधि र ऊर्जाको क्षेत्र" बन्ने पनि उल्लेख गर्नुभयो।